Θέμα: Μουσική & Τεχνολογία: "Φίλοι ή Εχθροί;"

Κατηγορία: Συναυλίες & Lives
Aπό την: 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Πληροφορίες

Μουσική και τεχνολογία. Έννοιες «μεγάλες», πολλές φορές αυθαίρετα οριζόμενες αλλά πάντα αλληλένδετες με έναν τρόπο που έρχεται να επιβεβαιώσει την φύση της απαραίτητης εξέλιξης των πραγμάτων. Η τέχνη και η τεχνολογία, πέρα από την ετυμολογική τους συγγένεια, μοιράζονται εκατομμύρια άλλους λόγους για να συνυπάρχουν στενά, από τη στιγμή της πρώτης- πρώτης δημιουργίας, μέχρι το τελικό στάδιο της αναπαραγωγής. Η επανάσταση του ψηφιακού ήχου, η αντικατάσταση των φυσικών οργάνων, τα νέα δεδομένα στη δημιουργία, τα αναρίθμητα μικρά κουμπάκια της κονσόλας ενός ηχολήπτη, τα νέα μέσα ραδιοφωνικής αναπαραγωγής, ακόμη και το προστιθέμενο «βάθος» στο monitor του τραγουδιστή είναι όλα εκείνα τα απτά επιχειρήματα που έρχονται να δημιουργήσουν το σχίσμα: Ορκισμένοι ρομαντικοί VS Νεωτεριστές.

Ο Αντώνης Παπακωνσταντίνου ως μουσικός και συνθέτης, η Γιάννα Βασιλείου ως τραγουδίστρια και δημιουργός και η Σμαράγδα Αλεξανδρή (κατά κόσμον Sma Rag Da) ως τραγουδοποιός, ανήκουν στη νέα καλλιτεχνική γενιά που αντιμετωπίζει αυτή την υπόγεια διαμάχη και καλείται να επιλέξει τον τρόπο που θα σταθεί στην τέχνη της.

Ο Αντώνης θα πει «Η μουσική και η τεχνολογία είναι δύο έννοιες που πάντοτε συνδέονταν πολύ στενά, αν αναλογιστεί κανείς πως για να φτάσει η πρώτη στα σπίτια μας ήταν και είναι απαραίτητο να έχει ηχογραφηθεί και αποθηκευτεί σε ένα οποιοδήποτε μέσο εγγραφής ήχου (Κασέτα, CD, δίσκος, USB) ή ακόμα και να υπάρχει σε ψηφιακή μορφή στο διαδίκτυο. Ακόμα και οι γνώσεις μας πάνω στη μουσική παλαιότερων χρόνων, προέρχονται από ηχογραφήσεις οι οποίες θα υπάρχουν και θα γίνονται αντικείμενο μελέτης ή θαυμασμού από τις νεότερες γενιές. Η τεχνολογία, ως γενικότερη έννοια, είναι απολύτως απαραίτητη για να επιβιώσει η μουσική και ίσως και οποιαδήποτε άλλη μορφή τέχνης. Ίσως ακουστεί απόλυτο αν σκεφτούμε πως την κλασική μουσική την έχουμε ακόμα στα «χέρια» μας από τις χειρόγραφες παρτιτούρες, αλλά ακόμα και αυτές χρειάστηκε να αναπαραχθούν ώστε να τις αποκτήσει ο υπόλοιπος κόσμος και να μπορέσει να τη γνωρίσει. Σίγουρα υπάρχει μία μεγαλύτερη «ευκολία» στο να γράψει κάποιος μουσική λόγω των μουσικών προγραμμάτων που κυκλοφορούν. Οι νότες και οι ήχοι του κάθε οργάνου, φυσικού και μη, έχουν αντικατασταθεί στις οθόνες των υπολογιστών από παύλες, χρώματα, γραμμές και διάφορα άλλα σχέδια. Ένας συνθέτης σπάνια θα κρατήσει πια μολύβι και θα συνθέσει στο χαρτί με νότες.»

Και η μαγεία, πού πηγαίνει όταν χάνεται...;

«Είναι φορές που όταν ακούς ένα CD, όλα τα όργανα είναι ψηφιακά χωρίς κάποια live ηχογράφηση οργάνου και εκεί χάνεται η μαγεία του αληθινού ήχου, του εκάστοτε οργανοπαίχτη που δεν θα ακούσεις το δοξάρι του σε ένα βιολί, την ανθρώπινη ανάσα ενός πνευστού και γενικά χάνεται ο ψυχικός κόσμος του ανθρώπου που καλείται να παίξει ένα όργανο και να εκτελέσει ένα κομμάτι. Ίσως και η ύπαρξη όλης αυτής της ποσότητας μουσικής σε ηλεκτρονική μορφή, να έχει «κρατήσει» τον κόσμο στα σπίτια του, μιας και δεν έχει την ανάγκη να πάει σε ένα χώρο να ακούσει μουσική αφού μπορεί απλά να ανοίξει τον υπολογιστή του και να ικανοποιήσει την ανάγκη του. Παρ’ όλα αυτά ακόμα και αυτά τα σχήματα στις οθόνες των υπολογιστών, τα «ψεύτικα» όργανα και οτιδήποτε άλλο έχουν σαν απώτερο σκοπό την παραγωγή καινούργιας μουσικής. Το να αρνείται κάποιος τη σύνδεση μουσικής και τεχνολογίας είναι άτοπο. Ακόμα και αν το δούμε από οικονομικής άποψης, ένας συνθέτης ορχηστρικής μουσικής, και όχι μόνο, που δεν έχει την οικονομική ευχέρεια να συγκεντρώσει μία ολόκληρη ορχήστρα, η μοναδική του λύση είναι η τεχνολογία. Του δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσει όλα τα μουσικά όργανα, να παίξει με αυτά, να τα ακούσει και να τα αγαπήσει. Έπειτα να τα αποθηκεύσει σε ένα CD για παράδειγμα, και να κάνει τη δουλειά του γνωστή σε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο. Ακόμα και από τη μεριά του ακροατή η τεχνολογία είναι το μέσο για να ακούσει την αγαπημένη του μουσική ή ακόμα και να γνωρίσει κάτι καινούργιο. Δεν πρέπει να υπάρχει κάποιος φόβος στην τεχνολογία, ούτε κάποια προκατάληψη. Πρέπει μόνο να την αγκαλιάσουμε, να την εντάξουμε στην καθημερινότητά μας, να το αποδεχτούμε όχι σαν κάτι κακό αλλά σαν κάποιο βοήθημα και να συνεχίσουμε να κάνουμε τη δουλειά μας. Αυτό που δεν πρέπει όμως είναι να αφεθούμε σε αυτήν και να ξεχάσουμε για ποιο λόγο και πώς τη χρησιμοποιούμε. Ποτέ ένας υπολογιστής δεν θα αντικαταστήσει έναν άνθρωπο με καρδιά και βιώματα που όταν παίζει κάποιο όργανο εκφράζεται μέσα από αυτό και το αποτέλεσμα είναι κάτι μαγικό, αλλά δεν θα είχαμε φτάσει ως εδώ αν δεν υπήρχε η τεχνολογία. Η τεχνολογία είναι το κυριότερο εργαλείο της δουλειάς μου με το οποίο κατάφερα αρχικά να δημιουργήσω τη μουσική μου, να την «καλλωπίσω», να την ολοκληρώσω και να την βγάλω προς τα έξω. Είναι ο λόγος που μπορώ να δουλεύω σαν μουσικός και δεν σταματάω να κάνω αυτό που αγαπάω. Σίγουρα αν έχω την ευκαιρία να ηχογραφήσω κάποιο φυσικό όργανο θα το προτιμήσω και θα το κάνω, σίγουρα αν μπορώ να έχω έναν άνθρωπο που παίζει βιολί, για παράδειγμα, θα του πω «παίξε μου μία μελωδία εδώ», μιας και γνωρίζει καλύτερα το όργανό του αλλά ακόμα και αυτά δεν θα ήταν εφικτά αν δεν είχα ένα προσχέδιο του εκάστοτε κομματιού που συνθέτω μέσω της τεχνολογίας. Ή τουλάχιστον θα ήταν πολύ πιο δύσκολο.»

Αντώνης Παπακωνσταντίνου υπογράφει τη μουσική της παράστασης «Στέλλα Βιολάντη» που παίζεται στο θέατρο «Χώρα».

Η Γιάννα θα σταθεί με την πλευρά των «ρομαντικών».
«Η τεχνολογία συνδέεται πλέον με το κάθε τι στη ζωή μας. Η χρήση της αρκετά χρόνια τώρα ήταν απαραίτητη για την καταγραφή-ηχογράφηση της μουσικής και για την ανάδειξή της σε μεγάλους συναυλιακούς χώρους. Δεν ήταν όμως τα παλιότερα χρόνια ο πυρήνας της δημιουργίας της. Όσο περισσότερο χώρο καταλαμβάνει το internet στην καθημερινότητά μας, τόσο περισσότερο θα συνδέεται και η μουσική με την τεχνολογία. Και ο τρόπος μετάδοσής της αλλά και ο τρόπος δημιουργίας της. Πρέπει να αντιμετωπίζουμε οποιαδήποτε εξέλιξη θετικά και ως βοήθημα στην ουσία της μουσικής, που δεν είναι άλλη από το να δημιουργούμε ωραία ακούσματα ρυθμούς και μελωδίες για να μας πλαισιώνουν σε όλες τις στιγμές της καθημερινότητάς μας. Σίγουρα δίνει μεγάλες ευκολίες και ταχύτητα η χρήση της στη δημιουργία της μουσικής και οι περισσότεροι πλέον προτιμούν τέτοιες μεθόδους. Η δύναμη του φυσικού ήχου όμως είναι ασυναγώνιστη και πρέπει να παλέψουμε να μη χαθεί αυτό με τον καιρό. Εκτός αυτού, η μουσική είναι μία σύμπραξη, μία ωραία ευκαιρία να φεύγει κανείς από τη μοναξιά των καιρών. Η τεχνολογία το εμποδίζει αυτό όμως αφού όλα γίνονται μπροστά σε μία οθόνη έχοντας τα πάντα κανείς μπροστά του με ένα κλικ. Σαφώς, υπάρχουν πολλά πράγματα στα οποία η τεχνολογία βοηθάει και λύνει προβλήματα και ως εκ τούτου δεν μπορεί κανείς να την απαρνηθεί πλέον σε κανένα επίπεδο, ούτε ηχογράφησης αλλά ούτε και προώθησης του υλικού. Στον πρώτο μου δίσκο, όμως, όπως και στο δεύτερο που θα κυκλοφορήσει το Μάρτιο, επέλεξα να χρησιμοποιήσω μόνο φυσικά όργανα. Ίσως σαν μια αντίδραση σε όλη αυτή την υπερβολική τάση της εποχής μας για το τεχνητό άκουσμα. Ο τρόπος άλλωστε που δημιουργώ τα κομμάτια μου είναι άκρως φυσικός και ρομαντικός.»

*Ο δεύτερος δίσκος της Γιάννας Βασιλείου, με τίτλο «Σε κόσμο γυάλινο», θα κυκλοφορήσει τους επόμενους μήνες από την Cobalt Music.

Η Σμαράγδα που φέτος παίρνει το πτυχίο της πάνω στην Commercial Music από το πανεπιστήμιο του Westminster αναγνωρίζει με διαφορετικό τρόπο αυτή την απαραίτητη σύνδεση: «Οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών έχουν αλλάξει εντελώς τον τρόπο που παράγεται, προωθείται και καταναλώνεται η μουσική στο σήμερα. Καινούρια προγράμματα, καινούριες πλατφόρμες, καινούριες δυνατότητες. Μαζί με όλα αυτά αλλάζει σιγά-σιγά και η φιλοσοφία της δημιουργικής διαδικασίας και της μουσικής παραγωγής. Η σύνδεση μουσικής και τεχνολογίας δεν είναι ζωτικής σημασίας μόνο όσον αφορά στην επιβίωση της μουσικής αλλά κυρίως όσον αφορά στην εξέλιξή της. Για παράδειγμα, όταν δημιουργήθηκαν τα πρώτα synth ή η ηλεκτρική κιθάρα, κάποιοι εντελώς καινούριοι ήχοι για τα δεδομένα της εποχής δηλαδή, αυτομάτως άνοιξαν πολλοί δρόμοι προς τη δημιουργία καινούριων μουσικών ειδών ή προς την συνέχιση και εξέλιξη παλαιότερων. Φανταστείτε λοιπόν πόσοι περισσότεροι δρόμοι έχουν ανοίξει τα τελευταία χρόνια με τις δυνατότητες που παρέχονται αυτή τη στιγμή από την μουσική τεχνολογία. Άλλωστε, αυτή η σχέση ενισχύεται με τα χρόνια. Πλέον ο καθένας έχει εύκολα πρόσβαση σε προγράμματα μέσω των οποίων μπορεί να φτιάξει ένα τραγούδι και να το προωθήσει μόνος του μέσω Ίντερνετ. Ο λόγος που πολλοί μιλάνε για το τέλος των δισκογραφικών εταιριών είναι κυρίως το ότι η σημερινή τεχνολογία και τα social media επιτρέπουν στον οποιονδήποτε να κάνει μόνος του ό,τι θα έκανε για αυτόν μια εταιρία. Αυτό όχι μόνο επιτρέπει σε νέους ανθρώπους να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους και να πετύχουν χωρίς να έχουν απαραίτητα τα λεφτά ή τις διασυνδέσεις αλλά επίσης δίνει την δύναμη στο κοινό να διαλέγει το ίδιο τους σταρς του. Αυτό θεωρώ πως είναι μια επανάσταση που οφείλεται σχεδόν εξ’ ολοκλήρου στην τεχνολογία.»

Και πώς αποφεύγεται η νόθευση του πυρήνα της τέχνης;

«Δε θεωρώ την εισχώρηση της τεχνολογίας στον πυρήνα της μουσικής λαθεμένη. Επίσης τι σημαίνει «ουσία της μουσικής;» Αυτό που θεωρώ λαθεμένο είναι η χρήση των όρων «ποιότητα» και «ουσία» σχετικά με τη μουσική. Η μουσική έχει πολλές χρήσεις και λειτουργίες κι ο καθένας μας τη βιώνει διαφορετικά. Η διαθέσιμη τεχνολογία είναι απλά ένα εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς όπως νομίζει. Υπάρχουν πλέον μουσικά είδη τα οποία είναι εξ’ ολοκλήρου ηλεκτρονικά. Μπορεί να είναι μουσική που δεν μπορεί να εκτελεστεί και να αποδοθεί με φυσικά όργανα αλλά αυτό δεν την κάνει λιγότερο μουσική. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν αναγνωρίζουν ως μουσική οτιδήποτε ηλεκτρονικό. Σε αυτούς τους ανθρώπους θα πρότεινα να αποδεχτούν την εξέλιξη vς εξέλιξη και όχι ως ξεπεσμό της μουσικής, γιατί πραγματικά χάνουν. Πολλοί φίλοι μου γράφουν κομμάτια με ένα μόνο «όργανο». Το λάπτοπ τους. Πιστέψτε με, αυτό δεν τα κάνει λιγότερο τραγούδια. Η άρνηση της σύνδεσης των δύο δικαιολογείται μόνο αν προέρχεται από κάποιον άνθρωπο μεγαλύτερης ηλικίας που συνήθισε τη μουσική κάπως αλλιώς. Προσωπικά, είμαι της «παλιάς σχολής» όσον αφορά στον τρόπο που γράφω τραγούδια. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι καταδικάζω όσους δεν είναι, ούτε ότι πιστεύω πώς η «παλιά σχολή» είναι καλύτερη. Ο καθένας έχει τον τρόπο του να δημιουργεί. Εγώ πιάνω ένα όργανο, αρχίζω να πειραματίζομαι με μελωδίες, δοκιμάζω από πάνω διάφορους στίχους, εκνευρίζομαι, παιδεύομαι, μέχρι που στο τέλος –αν όλα πάνε καλά- δένουν όλα τα στοιχεία όμορφα μεταξύ τους. Αυτό είναι το τραγούδι. Η διαδικασία που γίνεται μετά στο στούντιο είναι το ντύσιμο του, ο καλλωπισμός του. Η πρώτη ύλη όμως υπάρχει ήδη, πριν μπω στο στούντιο άρα ο ρόλος της τεχνολογίας δεν είναι τόσο κεντρικός όσον αφορά στη δημιουργία της δικής μου μουσικής. Στο δεύτερό μου άλμπουμ βέβαια υπάρχουν πολύ περισσότερα ηλεκτρονικά στοιχεία απ’ ό,τι στο πρώτο αλλά και πάλι ο ρόλος τους είναι συμπληρωματικός. Αν δηλαδή ξεγυμνωθούν από τα ηλεκτρονικά τους στοιχεία συνεχίζουν να βγάζουν νόημα και να μπορούν να σταθούν ως ολοκληρωμένα τραγούδια ακόμα κι αν παιχτούν με ένα μόνο όργανο. Γι’ αυτό θεωρώ πως ο ρομαντισμός της τέχνης δεν κινδυνεύει σε καμία περίπτωση κι ούτε θα κινδυνεύει ποτέ. Απλά αλλάζει μορφές από εποχή σε εποχή. Στη μουσική της κάθε εποχής αντανακλώνται και διάφορα χαρακτηριστικά της εκάστοτε κοινωνίας. Οι κοινωνίες αλλάζουν, μαζί κι ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι λειτουργούν κι εκφράζονται. Άρα αλλάζει κι ο τρόπος που αντιλαμβάνονται τον ρομαντισμό. Ο ρομαντισμός όμως συνεχίζει να είναι εκεί και πάντα θα βρίσκει τον τρόπο.»

*Ο δεύτερος δίσκος της Σμαράγδας με τίτλο «Wisdom Tooth» κυκλοφορεί και μπορείτε να τον κατεβάσετε δωρεάν... εδώ.

Υπάρχει άραγε ουσιαστική «μάχη»; Ή πρόκειται για δύο όψεις ενός νομίσματος, οι οποίες όταν συνεργάζονται χωρίς να παρεμβαίνει η μία στη φύση της άλλης, οδηγούν σε ένα πλήρες και αυθύπαρκτο τελικό αποτέλεσμα, που ανταποκρίνεται τόσο στις ανάγκες της εποχής όσο και στους υποκειμενικούς κανόνες της προσωπικής αισθητικής αλλά και της φιλοσοφίας της τέχνης...;